Uitgebreid zoeken

Blogs

Franciszek Lyskawa - De eerste reis (terug) naar Polen

In 1960 komt de jongste broer van de Poolse militair Franciszek Lyskawa (zie een eerder blogbericht voor zijn levensverhaal) op bezoek in Nederland. Het is de eerste keer dat Franciszek een familielid terug ziet sinds zijn vertrek uit Polen in 1939. Tijdens de oorlog was het zo goed als onmogelijk om contact op te nemen met zijn familie in Polen en lange tijd weet hij dan ook niet of zij nog in leven zijn. Wanneer hij in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog in Duitsland gestationeerd is, schrijft hij in een van de brieven aan zijn toekomstige vrouw dat hij eindelijk antwoord heeft uit Polen; alle familieleden zijn in leven!

In 1961, wanneer het mogelijk is een toeristenvisum te krijgen, besluit het gezin Lyskawa op vakantie naar Polen te gaan. Franciszek is sinds 1948 (na zijn demobilisatie) statenloos burger en moet voor de reis naar Polen kiezen tussen een vreemdelingen- en vluchtelingenpaspoort, het wordt een vreemdelingenpaspoort. Vol verwachting begint het gezin aan de reis. In Bad Bentheim (Duitse stad net over de grens ter hoogte van Oldenzaal) worden zij echter uit de trein gehaald als blijkt dat Franciszek, met zijn vreemdelingenpaspoort, naast een toeristenvisum ook een doorreisvisum had moeten aanvragen. Na het nodige telefonische contact met de Poolse Ambassade in Den Haag, krijgt Franciszek het doorreisvisum en kan het gezin na 12 uur wachten de reis voortzetten. Na een lange treinreis kan Franciszek zijn familie eindelijk weer in de armen sluiten en kunnen zijn vrouw en dochters voor het eerst kennis maken met hun Poolse familieleden.

Op de foto staan Franciszek Lyskawa en zijn middelste dochter Ludka in de trein naar Polen, nadat zij de reis vanuit Bad Bentheim konden voortzetten. Op het eerste oog wellicht een mooie vakantiefoto, maar met bovenstaande achtergrond informatie krijgt de foto toch ineens een andere lading.

Voor het project ‘Geef Polen een gezicht’ zijn wij constant op zoek naar historisch beeldmateriaal van Poolse migranten in Nederland. Door een collectie aan te leggen met foto’s vanuit de privéalbums van Poolse migranten en deze te voorzien van tekst en uitleg, kunnen wij een kijkje geven in het alledaagse Poolse leven in Nederland. Op deze manier worden de foto’s en verhalen bewaard en worden zij onderdeel van het migrantenerfgoed in Nederland. De verzamelde foto’s zullen worden opgenomen van het Historisch Beeldarchief Migranten (HBM), waar een Poolse collectie tot op heden ontbrak.

Heeft u nog albums of schoenendozen vol met oude foto’s van het Poolse leven in Nederland en wilt u deze delen? Stuur dan een mail naar Hanneke Verbeek – h [dot] verbeekatcdh [dot] leidenuniv [dot] nl of maak een profiel aan en upload zelf uw foto’s en verhalen op deze website.


MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM