Uitgebreid zoeken

Blogs

Rechter Michal Rostworowski in Den Haag

De geschiedenis van Poolse arbeidsmigranten in Nederland in de afgelopen eeuw is erg divers. Dit blijkt maar weer uit het verhaal van Michal Rostworowski, die in 1930 werd benoemd tot rechter aan het Permanente Hof voor Internationale Justitie in Den Haag. Rostworowski begon zijn studie in Krakau en vervolgde deze in Parijs. Daar ontmoette hij Marie-Rose Christin met wie hij, onder protest van zijn familie, in het huwelijk trad. Hij keerde echter met zijn vrouw terug naar Krakau, waar hij carrière maakte aan de Uniwersytet Jagiellonski. Naast zijn academische werkzaamheden was Rostworowski ook politiek actief. Hij zette zich in voor de Poolse onafhankelijkheid en schreef mee aan de Poolse grondwet na de Eerste Wereldoorlog. In de jaren ‘20 van de twintigste eeuw vertegenwoordigde Rostworowski  Polen regelmatig bij internationale juridische kwesties. Zo werd hij meerdere keren gevraagd om als rechter zitting te nemen in het Permanent Hof voor Arbitrage in Den Haag. Hij vestigde zich echter voor langere tijd in Nederland in 1930, toen hij werd gekozen als rechter aan het Permanente Hof van Internationale Justitie in het Vredespaleis in Den Haag. Hij vertrok alleen naar Den Haag, daar zijn vrouw al in 1923 was overleden. Zijn dochters Maria Magdalena en Maria-Rosa bleven achter in Krakau.

Als rechter in Den Haag moest hij een weg vinden om uiting te geven aan twee van zijn grote overtuigingen: de Poolse onafhankelijkheid en de internationale rechtsorde. Hoewel hij vaak probeerde de belangen van Polen te behartigen, deed hij ook wel eens uitspraken die tegen de Poolse regering ingingen. Zijn gevoel voor recht en rechtvaardigheid won dan van zijn Poolse patriottisme.

In juni 1939 liep zijn termijn in Den Haag af en keerde hij terug naar Krakau. Polen werd echter al snel ingevallen door Duitsland waardoor zijn ideaal van een onafhankelijk Polen instortte. Rostworowski kon dit moeilijk bevatten en raakte diep bedroefd. Op 24 maart 1940 overleed hij.

Vanuit Den Haag schreef Rostworowski iedere week een brief aan zijn twee dochters in Krakau. Hierin vertelde hij over zijn werk en over juridische kwesties, maar ook over het leven in Den Haag en de dingen die hij ondernam. Veel van deze brieven zijn bewaard gebleven en vormen een schat aan informatie over het leven van een Poolse expat in het vooroorlogse Den Haag.

De komende tijd willen we deze brieven vertalen en bestuderen om zo een beeld te krijgen van het leven van Rostworowski in Den Haag. Naast de brieven zijn we ook op zoek naar andere documenten, foto’s, filmbeelden en verhalen over het leven van Rostworowski in Den Haag. Alle hulp bij deze zoektocht is welkom! Heeft u nog goede ideeën? Laat het ons weten door hieronder te reageren, een infoatvijfeeuwenmigratie [dot] nl (mail) te sturen of een berichtje te plaatsen op onze Facebookpagina.


MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM