Uitgebreid zoeken

Expats

De term ‘expat’ heeft de laatste jaren sterk aan populariteit gewonnen binnen het Nederlandse taalgebruik. Het is echter vaak onduidelijk wie er precies met deze term worden aangeduid. Binnen dit thema worden verschillende groepen hooggeschoolde arbeidsmigranten beschreven die tijdelijk in Nederland verbleven.

Binnen het bedrijfsleven is de term ‘expat’ al langer gangbaar voor tijdelijk naar het buitenland uitgezonden medewerkers. Vaak ontvangen zij een salaristoelage voor de extra kosten die zij in het buitenland maken voor bijv. huisvesting, onderwijs en medische zorg. Binnen het Nederlandse toelatingsbeleid wordt uitsluitend van ‘kennismigranten’ gesproken. Dit zijn werknemers die arbeid in loondienst verrichten waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de Nederlandse kenniseconomie. Daarnaast geldt een inkomenscriterium.

Omdat de term ‘expat’ in Nederland een paraplubegrip is geworden voor verschillende groepen tijdelijke, hooggeschoolde, en welvarende migranten, komen binnen dit thema verschillende beroepsgroepen aan bod. Voorbeelden hiervan zijn werknemers van multinationals, wetenschappers, diplomaten, handelaren, missionarissen, ontwikkelingswerkers, en militairen. Veel van deze groepen werden ook in het verleden om hun kennis en deskundigheid in Nederland verwelkomd. Het verschilt uiteraard door de tijd welke beroepen als hooggeschoold werden aangemerkt.

Door de voorgenomen tijdelijkheid van hun verblijf worden expats vaak niet als migranten aangeduid. Ook wordt veelal gezegd dat zij niet integreren, maar in een ‘expat-bubble’ leven. Zowel in het verleden als het heden zijn echter tal van voorbeelden te vinden waarbij contact en uitwisseling tussen expats en de ontvangende samenleving plaatsvond. Door hun korte verblijf zijn zij echter vaak wel afhankelijk van voorzieningen in hun eigen taal of in het Engels, zoals internationale scholen en clubs.

In dit thema wordt verder ingegaan op de herkomst van de term ‘expat’, de ontwikkeling van het Nederlandse beleid voor kennismigranten, en enkele belangrijke thema’s binnen het wetenschappelijke onderzoek naar hooggeschoolde arbeidsmigratie. Daarnaast wordt een beeld geschetst van de expatgemeenschap in Den Haag in de twintigste eeuw, een stad die van oudsher veel hooggeschoolde arbeidsmigratie kende. Ten slotte wordt op basis van het archiefmateriaal van het Expatriate Archive Centre in Den Haag, een inkijkje geboden in de persoonlijke levens van een aantal expats die in de tweede helft van de twintigste eeuw in Nederland verbleef.

Trefwoorden:

MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM