Uitgebreid zoeken

'Van de Molukkers kunnen we zoveel leren'

In het integratiedebat zijn weinig lessen meegenomen uit de Molukse kwestie. Dat stelt Fridus Steijlen, die vandaag wordt geïnstalleerd als hoogleraar Molukse migratie en cultuur. 'Het Molukse verhaal is belangrijk in de geschiedenis van multicultureel Nederland.'

Toen de laatste nog levende Molukse oud-KNIL-militairen enkele maanden geleden van Defensie eerherstel kregen, was Fridus Steijlen (61) sceptisch. De ceremonie op een chique landgoed, waar een handvol krasse oudjes een medaille en de veteranenstatus kregen van de inspecteur-generaal der krijgsmacht, had in zijn ogen veel weg van een publiciteitsstunt.

'Iedereen die in een gewapend conflict voor Nederland heeft gevochten, is automatisch veteraan’, zegt Steijlen. 'Als je de daarbij behorende rechten wilt genieten, moet je die status officieel aanvragen. Tientallen Molukkers hebben dat in het verleden gedaan. Soms werd een aanvraag afgewezen, omdat er volgens Defensie onvoldoende bewijs was, maar dan hielp het Veteraneninstituut zoeken.’

Vergeten
De inspecteur-generaal stapelde in zijn onderbouwing de ene onjuistheid op de andere over de komst van de Molukkers, hun plotselinge ontslag uit het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) en het politieke rumoer daaromheen.

Hij ging voorbij aan het feit dat Defensie zelf de Molukkers altijd heeft ‘vergeten’. En dat Defensie er niet bij was toen Molukse ouderen in 1986 ‘als waardering voor hun inzet’ een penning kregen en een jaarlijkse uitkering van 900 euro - het bedrag van een retourtje naar de Molukken.

Een typisch voorbeeld van gebrek aan historisch besef in Nederland, zegt Steijlen. 'De opheffing van het KNIL wordt elk jaar herdacht, maar pas sinds 2016 worden daarvoor ook Molukkers uitgenodigd. Nu had de inspecteur-generaal iets gelezen op internet en hij is daarna zonder zich goed te laten informeren aan de slag gegaan.’

Het Molukse verhaal verdween
Dat het in Nederland ontbreekt aan kennis rechtvaardigt de leerstoel Molukse migratie en cultuur in comparatief perspectief aan de VU in Amsterdam. Steijlen wordt daar vandaag als hoogleraar geïnstalleerd, bijna 67 jaar na de komst van 12.500 Molukse KNIL-militairen en hun gezinsleden.

Zijn onderzoek richt zich op drie thema’s: de rol van etnische soldaten (Molukkers waren elitesoldaten in het KNIL), de relatie tussen Molukkers in Nederland en op de Molukken en de positie van Molukse organisaties. Het Molukse verhaal verdween

'Binnen de onderzoekswereld verdween het Molukse verhaal’, zegt antropoloog Steijlen. 'Dat verhaal is belangrijk, omdat het bijzonder is geweest voor de geschiedenis van multicultureel Nederland. Dat zit in de manier waarop ze hier zijn gekomen en hoe de overheid haar minderhedenbeleid vormgaf.'

Lees het hele artikel op AD.nl


MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM