Uitgebreid zoeken

Het beeld van de verlofganger

De verlofgangers in Nederland hadden een overwegend positief imago. Veel gemeenten deden hun best hen binnen hun grenzen te krijgen. Zij gingen er immers vanuit dat de gezinnen flink wat te besteden hadden. Dat beeld klopte overigens niet helemaal met de werkelijkheid. Uit advertenties in jaargangen van De Indische Verlofganger weten we, dat de vele verlofgangers uit alle lagen van de koloniale samenleving kwamen. Van eenvoudige militairen tot gefortuneerde plantagebezitters. Door dat idee van ‘bemiddelde landgenoten uit de Oost’ kreeg menig verlofganger het gevoel dat Hollanders alleen op hun geld uit waren. Als consument vormden zij een interessante doelgroep en dat merkten ze. De andere kant van de medaille was, dat sommigen zich nogal veeleisend opstelden. In de kolonie waren ze aan bedienden gewend geraakt en dat gedrag veranderde niet ineens na aankomst in Nederland. Ondanks zulke wederzijdse misverstanden, komt er ook uit de romanliteratuur een hoofdzakelijk positief beeld over de verlofganger naar voren. In menig Indisch verhaal gaat een man tijdens zijn verblijf op zoek naar een vrouw, wat allerlei complicaties tot gevolg heeft. Het huwelijk vond dan vaak plaats ‘met de handschoen’, dus in afwezigheid van de echtgenoot. De vrouw volgde haar man pas later naar de plek waar hij zich in Indië had gevestigd. Uit de romans treden verlofgangers naar voren als ‘vertrouwd’, maar toch ‘anders’. Zoiets als een tropische vrucht in de Nederlandse tuin.


MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM