Uitgebreid zoeken

Poorterboek

Poorterboek

Het poorterboek als historische bron

Een poorterboek is een boek waarin verschillende Nederlandse steden nieuwe burgers registreerden. Deze vorm van registratie bleef bestaan tot aan de Bataafse tijd (1795). Het poorterschap was een soort stedelijk burgerrecht en dateert uit de Middeleeuwen. Als poorter had men vooral economische rechten. Zo hoefden poorters geen tol te betalen, mochten zij door een gilde als meester worden aangenomen, konden zij de meeste beambten uitoefenen en hadden zij het recht zaken aan te spannen bij de rechtbank. Daarbij waren de kinderen van een poorter verzekerd van zorg als zij wees werden. Het poorterschap was een privilege waarvoor flink betaald moest worden. Slechts een klein deel van de stedelijke bevolking kon dit betalen. Een deel van de bevolking mocht geen poorterschap kopen zoals joden en soms katholieken. Ook werd er onderscheid gemaakt naar sekse en huwelijkse staat.

Migranten in het poorterboek

De autochtone stedelijke bevolking kon het poorterschap bij geboorte krijgen. Maar migranten moesten het kopen of krijgen, bijvoorbeeld door te trouwen met een poorterdochter. In de poorterboeken staan de personalia van de poorter en van de getuigen. Hieruit kan de herkomst van de poorter worden afgeleid, maar ook zijn sociale netwerk. Omdat het grootste deel van de migranten te arm was om het poorterschap te kopen, is maar een klein aantal migranten in de poorterboeken terug te vinden.

Collectie Regionaal Archief Leiden.

Trefwoorden:

MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM