Uitgebreid zoeken

Banden tussen het land van herkomst en Nederland

Gastarbeiders kwamen naar Nederland om tijdelijk te werken om geld te verdienen voor thuis. De autoriteiten van veel herkomstlanden vreesden dat hun onderdanen tijdens hun verblijf in West-Europa kritisch zouden worden over de situatie in eigen land. Het grootste deel van de gastarbeiders kwam voor het werk naar Nederland en was niet politiek actief. Maar naast economische motieven had een politiek ongunstig klimaat in het thuisland vaak ook een rol gespeeld bij het besluit te vertrekken. De politieke vrijheid in Nederland zette een deel van de gastarbeiders aan zich te verenigingen en zowel de positie in Nederland te verbeteren als de situatie in het thuisland te veranderen. Op vele manieren werd geprobeerd deze ontwikkelingen tegen te gaan. Tussen verschillende groepen binnen dezelfde migrantengroep ontstonden spanningen.

Spanje was in economisch opzicht afhankelijk van gastarbeid. Aan de andere kant wilde generaal Franco voorkomen dat Spaanse migranten in West-Europa beïnvloed zouden worden door de daar actieve arbeidersbewegingen. De Spaanse regering probeerde op verschillende manieren haar Spaanse onderdanen in den vreemde in haar invloedssfeer te houden. Maar de pogingen van het Spaanse regime om politieke beïnvloeding van Spanjaarden in Nederland te voorkomen, verhinderden niet dat groepen Spanjaarden openlijk de strijd aanbonden met het regime in Spanje.

Het Marokkaanse staatshoofd, Koning Hassan, was zich ervan bewust dat zijn gezag ondermijnd zou worden als teruggekeerde Marokkaanse gastarbeiders zich in grote getale tegen zijn leiderschap zouden keren. De organisatie F├ęd├ęration des Amicales des Travailleurs et des Commer├žants die in 1973 in Marokko werd opgericht moest dit voorkomen. Slechts een kleine groep van de Marokkaanse arbeiders in Nederland was een fanatieke voorstander van Amicales en slechts een kleine groep was een fanatieke tegenstander. De meerderheid hield zich niet bezig met de bemoeienis van de Marokkaanse overheid of het verzet hiertegen. Maar er was wel verzet. Vanaf 1976 keerde het Komitee van Marokkaanse Arbeiders in Nederland (KMAN) zich nadrukkelijk tegen de activiteiten van de Amicales.

Een paar jaar na de coupe die het leger had gepleegd in 1971, werd de leider van de extreem-rechtse partij Milliyetci Hareket Partisi (MHP) vice-premier. De leden van de MHP, de Grijze Wolven, namen in alle lagen van de Turkse samenleving sleutelposities in en gebruikten terreur om angst te zaaien onder de bevolking. De MHP probeerde ook de uitgevlogen gastarbeiders in West-Europa te bereiken. E├ęn van de Turkse organisaties die zich in Nederland tegen de grijze wolven verzette, was de Turkse Arbeidersvereniging (Hollanda T├╝rkiyeli Is├žiler Birli─či, HTIB).


MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM