Uitgebreid zoeken

De Spaghettiflat: Little Italy in de polder

In de jaren ‘60 kregen ongeveer 30 Italiaanse families huisvesting van hun werkgever Amsterdamse Droogdok Maatschappij (ADM) in Poelenburg in Zaandam. De flat waarin de meeste Italianen terechtkwamen, werd al snel de ‘Spaghettiflat’ genoemd. In 2010 zal de flat gesloopt worden. Documentairemaakster en journaliste Daniela Tasca legde de kleurrijke geschiedenis van de bewoners van de Spaghettiflat vast in een boek. Daarnaast maakte ze samen met Tonino Boniotti een documentaire over de Italiaanse gastarbeiders en hun nakomelingen.

De Amsterdamsche Droogdokmaatschappij (ADM) werd in 1877 opgericht. Het bedrijf vestigde zich aan een voormalige baggerplaats ten noorden van het Ij. De ADM richtte zich op onderhoud, herstel en verbouw van schepen. Uitgezonderd van de periode tussen de twee wereldoorlogen, groeide het bedrijf alsmaar. In de jaren ’50 ontstonden enorme personeelstekorten omdat het economische tij mee zat maar Nederlanders betere banen zochten. Vanaf halverwege jaren ’50 begon de ADM daarom met de werving van tijdelijke arbeidskrachten, gastarbeiders, uit het buitenland. Als eerste kwamen Italianen uit het arme zuiden van Italië. Later trok de ADM ook andere nationaliteiten aan: Spanjaarden, Portugezen en Joegoslaven. In 1985 ging de ADM, ondanks een fusie, failliet. Toen werden al jaren geen gastarbeiders meer aangetrokken.

Het is niet exact duidelijk hoeveel Italianen er indertijd bij de ADM werkten. De personeelsarchieven van het bedrijf zijn, door fusies en faillissementsverkoop, bijna in zijn geheel verloren gegaan. Uit het bewaard gebleven deel zijn enkele gegevens over de Italianen te vinden. In de jaren ’60 werkten er ongeveer 1500 mensen. In 1966 waren 234 werknemers van een totaal aantal van 1534 van buitenlandse afkomst. De meerderheid van hen was Italiaan. Begin jaren ’70 lag het aandeel Italianen in het bedrijf op ongeveer 80. De piek lag dus waarschijnlijk in de jaren ’60.


MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM