Uitgebreid zoeken

Hoe presenteer je de resultaten

Spoorzoekersprojecten lenen zich goed voor het onderzoeken door leerlingen van verschillende perspectieven op migratiegeschiedenis. Door bij de afronding van het project tijd en aandacht te besteden aan het presenteren van foto’s en verhalen met elkaar en/of met de buitenwereld, kunnen leerlingen reflecteren op verschillende perspectieven op geschiedenis die ze zelf hebben verzameld.

‚ÄúIedereen heeft zijn eigen verhaal en eigen mening over hoe het ervaren is. Dat vond ik het meest interessant.‚ÄĚ

(leerling 1e klas VWO, Cartesius Lyceum)

‚ÄúJe leert iets waar je weinig over weet, maar wat eigenlijk heel belangrijk is in de geschiedenis van Nederland.‚ÄĚ

(leerling 1e klas VWO, Cartesius Lyceum) 

Daarnaast biedt de afrondende fase van het project gelegenheid om leerlingen in dialoog te laten gaan over aspecten van representativiteit, multiperspectiviteit en de rol van beeldvorming. Dit kan op school, binnen de klas of breder met de buitenwereld. Op deze pagina vind je een aantal mogelijkheden. 

Een goede manier om leerlingen kennis te laten nemen van elkaars werk is om ze te betrekken bij de beoordeling van elkaars werk. Werkstukken en verslagen kunnen door leerlingen peer-reviewed worden gelezen en beoordeeld. Daarbij kan de docent hen expliciet laten nadenken over de mate van representativiteit van de verhalen in relatie tot het gepresenteerde migratiegeschiedenis in hun schoolboek. [Zie voor meer het onderdeel over Beoordelen en het voorbeeldformulier voor peer-review voor de brugklas van het Sint Janslyceum Den Bosch in de map ‚ÄėMateriaal docenten‚Äô] 

Een andere mogelijkheid is om leerlingen verschillende visies op migratie naast elkaar te laten zetten aan de hand van de door hen verzamelde foto’s en verhalen. Door presentatie van de resultaten in de klas in de vorm van een kleine tentoonstelling of door leerlingen in groepjes te laten werken aan een posterpresentatie op basis van het verzamelde materiaal.

Ook bij deze opdracht kan de docent leerlingen vervolgens laten nadenken over de mate van representativiteit van de verhalen in relatie tot de gepresenteerde migratiegeschiedenis in hun schoolboek. De klas kan ook gevraagd worden door middel van een actieve werkvorm als debat of aan de hand van door hen zelfgemaakte stellingen een gezamenlijke (beredeneerde) keuze te maken voor de twee meest aansprekende verhalen.

Daarnaast is het mogelijk om leerlingen onderling te laten reflecteren op de verzamelde verhalen en foto‚Äôs in relatie tot dat wat er over dit onderwerp in de erfgoedcollectie van het stads- of streekarchief te vinden is. Als uitgangspunt kan de beeldbank van het archief worden genomen. Welke door de klas verzamelde beelden en verhalen vormen een aanvulling op de collectie en waarom? [Voor meer informatie over een samenwerking met een plaatselijk archief, zie het onderdeel- Samenwerken buiten de school: archieven en musea]

Ook kan de docent de leerlingen vragen om in groepjes een beredeneerde keuze te maken voor de aanvulling voor de collectie privéfoto’s van het Historisch Beeldarchief Migranten. Welke foto’s zouden zij willen toevoegen en waarom?

Een waardevolle afsluiting kan ook bestaan uit een korte mondelinge presentatie van de resultaten door leerlingen aan elkaar, bijvoorbeeld in groepjes. Door het uitwisselen van verhalen kunnen leerlingen verschillende perspectieven op migratiegeschiedenis met elkaar verkennen. Welke verschillen zien zij? Wat zijn de overeenkomsten in de door hen verzamelde verhalen?

‚ÄúIk vond het thema migratie goed, omdat we het onderwerp van verschillende kanten hebben bekeken en nieuwe dingen hebben geleerd over gebeurtenissen waar we normaal niets over leren.‚ÄĚ

(leerling 5e klas VWO, Cartesius Lyceum)

‚ÄúIk heb geleerd over de historische context dat de beleving van een persoon vaak anders is dan de feiten die in de geschiedenisboeken staan.‚ÄĚ

(leerling 5e klas VWO, Cartesius Lyceum)

Een andere mogelijkheid is om aanknopingspunten in de learner reports te gebruiken. De docent stelt dan de vraag: Wat is het belangrijkste wat je door deze opdracht over migratie(geschiedenis) hebt geleerd? Kijk je nu anders naar migratie en hoe dan? Zie je overeenkomsten tussen jouw verhaal en andere verhalen (die je kent)?

Leerlingen van het Erasmiaans Gymnasium Rotterdam en Stedelijk Gymnasium Schiedam maakten in samenwerking met hun docenten een kleine Spoorzoekers-tentoonstelling als eindpresentatie. In beide gevallen werden zowel ouders als ge√Įnterviewden uitgenodigd voor de bezichtiging. De presentatie werd voorzien van QR-codes met ingesproken teksten door de leerlingen zelf. Tijdens de opening van de tentoonstelling op school lazen leerlingen een aantal verhalen ter plekke voor. Hoewel dit een tijdrovende klus was, bleken zowel leerlingen, de ge√Įnterviewden en de ouders dit zeer te waarderen. [Zie voor een concrete instructie voor het aanmaken van QR codes het onderdeel- ICT mogelijkheden en het voorbeeld van het Stedelijk Gymnasium Schiedam in de map ‚ÄėMateriaal docenten‚Äô]

Ook een presentatie op locatie in het archief of in een museum is een mogelijkheid. Het officieel overdragen en (laten) archiveren van de werkstukken en digitale foto‚Äôs door het archief is een mooie afsluiting van het project. [Zie voor meer informatie hoofdstuk 8 - Samenwerken buiten de school: archieven en musea en het voorbeeldproject op het Erasmiaans Gymnasium in de map ‚ÄėMateriaal docenten‚Äô]

Daarnaast is er de mogelijkheid de leerlingen een keuze te laten maken uit het door hen verzamelde materiaal. Foto 1: met bijschrift (wie, waar, wanneer) + fragment uit interview (uitgeschreven of te beluisteren via QR-code) + geluid (via QR-code) van muziek uit tijd/gebied van herkomst. Bijvoorbeeld geluid/muziek die de verteller het meest opviel bij aankomst of geluid/muziek uit tijd/gebied van herkomst. Foto 2 is dan een foto van nu, gemaakt door leerling, van verteller met een voorwerp dat symbool staat voor zijn of haar migratie / aankomst / wennen op de nieuwe plek voorzien van uitleg: waarom is dit voorwerp gekozen en waarvoor staat het symbool? [Kijk voor meer inspiratie naar de powerpoint van de projectweek Migratie van het Cartesius Lyceum in de map ‚ÄėMateriaal docenten‚Äô]

Als onderdeel van bijvoorbeeld een projectweek kunnen leerlingen verschillende verhalen over migratie verzamelen en in school presenteren. Op het Haganum maakten leerlingen in de gangen en lokalen op basis van literatuurfragmenten een presentatie met persoonlijke verhalen. Middels QR-codes waren de verhalen te beluisteren. [Zie het voorbeeldproject van het Haganum in de map ‚ÄėMateriaal docenten‚Äô]

  • Een goede afronding kost tijd en voorbereiding, zowel van de docent als van de leerling.
  • Er liggen bij de afronding veel kansen voor het leren over verschillende perspectieven op migratiegeschiedenis.
  • Bij presentatie in de school kan ook goed worden samengewerkt met andere vakken zoals Nederlands (literatuur/schrijven/interviewen) of Aardrijkskunde.
  • Een eindpresentatie op school biedt de kans om zichtbaar te maken aan collega‚Äôs wat de leerlingen gedaan hebben.
  • Een eindpresentatie met ouders en ge√Įnterviewden maakt de waaier aan verzamelde verhalen heel tastbaar en geeft leerlingen de mogelijkheid om zich de rol van Jonge Spoorzoeker toe te eigenen.

MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM