Uitgebreid zoeken

Mijn vader

Mijn vader groeide op in Katama, een dorpje in het noorden van Marokko als middelste zoon in een gezin van zeven kinderen. Tot zijn vijftiende ging hij naar de koranschool, de enige school in de omgeving. Daarna bood zijn vader hem land aan om hiermee zijn bestaan op te bouwen en te kunnen trouwen.

Op zoek naar een beter leven

Maar mijn vader wilde weg uit Ketama. Hij vond dat de tijd er stilstond en wilde zijn kinderen meer kansen geven dan hijzelf had gehad. Dat is zijn drijfveer geweest om weg te gaan, eerst uit zijn geboortedorp, daarna uit Marokko. En hij wilde niet afhankelijk zijn. Mijn opa zei tegen hem: ‘Waarom maak je het jezelf zo moeilijk? Ik kan je alles geven.’ Maar tegelijkertijd liet hij hem vrij om een eigen keuze te maken. In 1975 vertrok mijn vader uit Ketama.

Op de boot naar Nederland

Mijn vader reisde door Marokko en had het ene baantje na het andere. Toen hoorde hij over een boot die in de haven van Tanger lag, waar mensen gezocht werden om te werken in Nederland. Hij is het avontuur aangegaan en is in 1976 samen met een vriend naar Nederland vertrokken. In Nederland belde hij zijn vader op en vertelde dat hij in Europa was en hier zijn bestaan ging opbouwen. “Mijn opa zei: ‘Dat is prima, maar vergeet ons niet!"

Werken als gastarbeider

Eerst werkte mijn vader een aantal jaren als gastarbeider bij een bloemenveiling in Aalsmeer. Hij kreeg een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd en woonde op een kamer die hij met een aantal andere gastarbeiders moest delen.

Moeilijke begintijd

In het begin was het heel moeilijk. Mijn vader kon niet goed zijn weg vinden in de Nederlandse samenleving, onder andere omdat hij geen Nederlands sprak. Hij was heel onzeker over zijn verblijf in Nederland en niet gemotiveerd om de Nederlandse taal te leren, omdat hij ervan uitging dat hij toch zou worden teruggestuurd naar Marokko. Door zijn praktische en flexibele instelling heeft hij hier uiteindelijk toch goed kunnen aarden.

Trouwen

In 1977 werd de wet voor gezinshereniging ingesteld. Daar heeft mijn vader gebruik van gemaakt, omdat hij hierdoor meer zekerheid en stabiliteit kon krijgen. Een goede vriend van mijn vader stelde hem voor met zijn zus te trouwen. Mijn vader vond het een goed idee. Hij heeft met haar kennisgemaakt in Marokko en haar ouders om haar hand gevraagd.

Grote bewondering

Ik heb grote bewondering voor mijn vader. Hij heeft grote onzekerheid en veel turbulentie gekend in zijn leven. Hij zei vaak tegen mij: "Je weet niet wat ik heb moeten doen om hier te komen." Ik denk niet dat ik hetzelfde had kunnen doen. Als ik hem in zijn ogen kijk, zie ik dat hij veel heeft meegemaakt. Tijdens zijn zoektocht naar een beter leven ondervonden hij hoe hard de wereld kan zijn. Dit heeft hem argwanend gemaakt en ervoor gezorgd dat hij altijd op zijn hoede was. Hierdoor ging hij er lange tijd van uit dat hij terug moest naar Marokko. Hij vertrouwde het systeem in Nederland niet en dacht als een migrant. Dat zie je bijvoorbeeld in de manier waarop hij met zijn Nederlandse paspoort omgaat: dat zit in een kluis. Zijn paspoort is voor mijn vader zijn sleutel voor de toekomst.

Zekerheid en rust

Zijn levensdoel was een gezin stichten en vervolgens rust en zekerheid creëren voor zijn vrouw en kinderen. Werk was voor hem een middel om dit doel te bereiken. Hij heeft keihard gewerkt tot aan zijn pensioen. Ik waardeer hem enorm om alles wat hij voor ons heeft gedaan en gelaten.

Mijn vader was niet ambitieus. Hij voelde zich verantwoordelijk voor zijn familie en nam daarom weinig risico. Na zes jaar tijdelijk werk kreeg hij een baan in Amsterdam, bij hotel Novotel. Toen hij eenmaal deze baan had gevonden, richtte hij zijn leven in op het creëren van rust. Dat verklaart waarom hij dertig jaar lang, tot aan zijn pensioen, voor Novotel heeft gewerkt. Hij stond iedere dag vroeg op zodat hij om zeven uur op zijn werk kon zijn. Hij wilde dezelfde rust vinden die zijn vader had.

Migratieverleden

Mijn vader is de laatste tijd erg bezig met zijn migratieverleden. Hij wil er graag over vertellen, ook aan mijn broertjes. Als mijn broertjes bijvoorbeeld hun rapport krijgen, relateert hij dit aan zijn migratieverleden. Hij vertelt hun hoeveel moeite het hem heeft gekost om te komen waar hij nu is. ‘Jullie grijpen je kans niet’, zegt hij dan.


MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM