Uitgebreid zoeken

Ondernemende Polen in Amsterdam

Dat Polen ondernemende mensen zijn blijkt uit de vele bedrijven die zij opzetten in de bouwsector. In de negentiende en begin twintigste eeuw zijn er onder Poolse migranten in Nederland ook al voorbeelden van een sterke ondernemersgeest te zien. Niet in de bouwsector maar in de horeca- en entertainmentbranche. De namen Krasnapolsky en Tuschinski zullen velen bekend voorkomen, maar niet iedereen zal weten dat dit Poolse ondernemers waren. De in Duitsland geboren Pool Adolf Wilhem Krasnapolsky kwam in 1856 naar Amsterdam, waar hij begon te werken als kleermaker. In 1866 kocht hij het slechtlopende Poolsche Koffiehuis aan de Warmoesstraat en begon deze op te knappen. Hij breidde het koffiehuis uit met een biljart- en een eetzaal en legde een overdekte wintertuin aan met tropische bomen en planten. Ook liet hij in 1883, vanwege de te houden wereldtentoonstelling in Amsterdam, hotelkamers inrichten. Pas later werden omringende panden opgekocht waarmee er kamers kwamen met uitzicht op de Dam.


De Poolse jood Ambraham Icek Tuschinski  (Pools: Tuszynski) was op doorreis van Polen naar de Verenigde Staten toen hij in 1904 bleef steken in Rotterdam. Daar begon hij als getalenteerd kledingmaker, maar zette al snel zijn zinnen op het bioscoopwezen. In 1918 begon hij met de bouw van een bioscoop op een stuk grond tussen het Rembrandtplein en de Munt in Amsterdam. Daarvoor had hij al verschillende succesvolle bioscopen in Rotterdam opgezet maar de bioscoop in Amsterdam moest absolute wereldallure uitstralen. Met behulp van zijn eveneens Pools-joodse zwagers Herman Ehrlich en Herman Gerschtanowitz opende Theater Tuschinksi in 1921 haar deuren. Het was een rijk gedecoreerde bioscoop in de stijl van de Amsterdamse School en Art Deco. Hoewel de bioscoop voor veel gewone Amsterdammers te duur en exclusief was werd het wel al snel een vertrouwd onderdeel van de stad. De schok was dan ook groot toen de Duitsers de bioscoop in 1940 overnamen en van een nieuwe naam voorzagen. De drie oprichters en bijna al hun familieleden werden op transport gezet en kwamen om in concentratiekampen in hun land van herkomst: Polen.


MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM