Migratiemotief

Gedwongen migratie

Nederland kent een lange geschiedenis van opvang van vluchtelingen. Vluchtelingen zijn migranten die huis en haard hebben verlaten en tijdelijk of permanent een heenkomen in het buitenland zoeken. Oorlog, vervolging of natuurrampen in het land van herkomst vormen vaak de belangrijkste motieven van een vluchteling. Daarbij kunnen ook economische overwegingen een rol spelen. Sinds de totstandkoming van het vluchtelingenverdrag van de Verenigde Naties in 1951 (zie asielbeleid), hebben alle aangesloten landen zoals Nederland zichzelf verplicht vluchtelingen die aan de VN-criteria voldoen toe te laten. In de periode voor de 19de eeuw was de houding van de autoriteiten ten opzichte van vluchtelingen heel anders. In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden bestond geen enkele verplichting iets aan de situatie van de gevluchte medemens te doen. Dit wil niet zeggen dat men onwelwillend tegenover vluchtelingen stond. Autoriteiten wisten dat vluchtelingen van economisch nut konden zijn. Was dit niet het geval, dan gingen ze naadloos op in de laagste klasse. Met de opkomst van de natiestaat veranderde de houding. Het werd belangrijk wie tot een bepaald land hoorde, en daarmee bepaalde rechten en plichten had, en wie de buitenstaanders. Er werd beleid ontwikkeld om de toegang van vreemdelingen, vluchtelingen inbegrepen, te regelen. In de 20ste eeuw nam het aantal vluchtelingen zo enorm toe, onder andere door de twee wereldoorlogen, dat het noodzakelijk werd een onderscheid te maken tussen vluchtelingen en andere migranten. Staten troffen onderling regelingen om de vluchtelingenbewegingen te controleren. Naast vluchtelingen zijn er andere vormen van gedwongen migratie, zoals slavernij waarbij mensen tegen hun wil naar andere landen en continenten worden gebracht om daar gedwongen te werken. Denk aan de voorouders van de Creoolse bevolking van Suriname en de Antillen. Verder zijn er veel voorbeelden van gedwongen arbeid door gevangen genomen burgers en soldaten tijdens gewelddadige internationale conflicten, zoals de Eerste en Tweede wereldoorlog. Tot slot moeten we hier contractarbeiders noemen (zoals Indiërs en Javanen die tussen 1873 en 1916 naar Suriname werden getransporteerd) die door het tekenen van een contract vaak lange tijd gedwongen waren voor bepaalde bedrijven of op plantages te werken om hun schuld (voor het transport) af te betalen.

Gedwongen migratie

1580-1700

Oprichting Verenigde Oostindische Compagnie

De Vereenigde Oostindische Compagnie of in hedendaagse spelling Verenigde Oost-Indische Compagnie, afgekort tot VOC (1602-1800), was een particuliere Nederlandse handelsonderneming met een monopolie op de overzeese handel tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en het gebied ten oosten van Kaap de Goede Hoop en ten westen van de Straat Magellaan. De VOC werd in 1602 opgericht als de Generale Vereenichde geoctrooieerde Compagnie. Het was destijds het grootste handelsbedrijf ter wereld en was de eerste naamloze vennootschap met vrij verhandelbare aandelen. De VOC wordt vaak genoemd als het eerste bedrijf dat in meerdere landen vestigingen had. De VOC richtte een handelsnetwerk op tussen de diverse handelsposten in de Aziatische regio. Deze intra-Aziatische handel zorgde vele jaren voor grote winsten. De VOC sloot daartoe naar believen contracten af met oosterse potentaten en vorsten.

1900-1945

Tweede Wereldoorlog

De Tweede Wereldoorlog was de samensmelting van een aantal aanvankelijk afzonderlijke militaire conflicten die van 1939 tot 1945 op wereldschaal werden uitgevochten tussen twee allianties: de asmogendheden en de geallieerden.Tijdens de Tweede Wereldoorlog vielen er in totaal tussen de 50 en 70 miljoen doden. Ongeveer twee derde van alle slachtoffers was burger, waarvan naar schatting meer dan elf miljoen minderheden stelselmatig werden vervolgd en vermoord. Het was de eerste en tot op heden enige oorlog waarin kernwapens werden ingezet.

1945-heden

Verdrag betreffende de Europese Unie

Het Verdrag van Maastricht (officieel het Verdrag betreffende de Europese Unie, kortweg EU-Verdrag) werd ondertekend op 7 februari 1992 en diende ter oprichting van de Europese Unie.